Rôl ymchwil profi bwyd a chyfleusterau hanfodol sydd eu hangen

Beth yw ymchwil profi bwyd?

Mae ymchwil profi bwyd yn cwmpasu ystod eang o weithgareddau gyda'r nod o archwilio diogelwch, ansawdd a dilysrwydd cynhyrchion bwyd. Mae'r ymchwil hwn yn hanfodol am sawl rheswm:

Sicrhau diogelwch bwyd

Prif nod profion bwyd yw sicrhau bod cynhyrchion bwyd yn ddiogel i'w bwyta. Mae hyn yn cynnwys canfod a nodi pathogenau niweidiol, megis bacteria, firysau a pharasitiaid, a all achosi salwch a gludir gan fwyd. Ymhlith y pathogenau cyffredin y profir amdanynt mae Salmonela, E. coli, a Listeria. 

Gall profion bwyd hefyd ganfod halogyddion cemegol, megis plaladdwyr, metelau trwm, a mycotocsinau, a all beri risgiau iechyd difrifol.

Gwirio ansawdd bwyd

Mae profion bwyd hefyd yn asesu ansawdd cynhyrchion bwyd trwy ddadansoddi’r cynnwys maethol megis fitaminau, mwynau, proteinau, brasterau a charbohydradau. Mae'r gwiriad hwn yn sicrhau bod labeli bwyd yn adlewyrchu cynnwys y cynnyrch yn gywir, gan helpu defnyddwyr i wneud dewisiadau gwybodus am eu deiet. 

Mae profion ansawdd hefyd yn cynnwys gwirio am ddirywiad a diraddiad, gan sicrhau bod cynhyrchion bwyd yn aros yn ffres ac yn fwytadwy trwy gydol eu hoes silff.

Canfod twyll bwyd

Mae Twyll bwyd, , er enghraifft cam-labelu, halogiad, ac amnewid cynhwysion, yn bryder cynyddol yn y diwydiant bwyd. 

Mae ychwil profi bwyd yn helpu i ganfod ac atal gweithgareddau twyllodrus o'r fath trwy wirio dilysrwydd cynhyrchion bwyd. Gall technegau megis codio bar DNA a dadansoddi isotopau nodi rhywogaethau a tharddiad daearyddol, gan sicrhau bod cynhyrchion yn bodloni safonau rheoleiddio a disgwyliadau defnyddwyr.

Cefnogi cydymffurfiaeth reoleiddiol

Mae ymchwil profi bwyd yn hanfodol ar gyfer cydymffurfio â rheoliadau. Rhaid i gynhyrchwyr a gweithgynhyrchwyr bwyd gadw at safonau diogelwch ac ansawdd llym a osodir gan gyrff rheoleiddio cenedlaethol a rhyngwladol, gan gynnwys Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop (EFSA), a Sefydliad Iechyd y Byd (WHO).

Mae profion bwyd rheolaidd yn helpu cwmnïau i gydymffurfio â'r rheoliadau hyn, osgoi cosbau cyfreithiol, a sicrhau bod eu defnyddwyr yn parhau i ymddiried ynddynt.

Cyfleusterau hanfodol ar gyfer profi bwyd

Er mwyn rheoli profion bwyd cynhwysfawr, mae angen mynediad at gyfleusterau penodol sydd â thechnoleg flaengar a phersonél hyfforddedig. Ceir amlinelliad isod o’r cyfleusterau a’r offer allweddol sydd eu hangen ar gyfer profi bwyd yn effeithiol:

Labordy microbioleg

Mae labordy microbioleg yn hanfodol ar gyfer profi samplau bwyd am halogiad microbaidd. Dylai'r labordy hwn gynnwys:

• Magwryddion ar gyfer tyfu a chynnal meithriniadau microbaidd ar dymheredd penodol.
• Ffwrn aerglos er mwyn sterileiddio offer.
• Lwfrau llif laminaidd er mwyn creu amgylchedd di-haint i atal halogiad.
• Microsgopau er mwyn edrych ar ficro-organebau.

• Cyfryngau meithrin ar gyfer tyfu mathau penodol o facteria a ffyngau.

  Labordy cemeg

Mae labordy cemeg yn angenrheidiol ar gyfer dadansoddi cyfansoddiad cemegol cynhyrchion bwyd. Mae'r offer allweddol yn cynnwys:

• Cromatograffeg hylif perfformiad uchel (HPLC) a ddefnyddir i wahanu a nodi cyfansoddion cemegol mewn bwyd.
• Cromatograffaeth nwy - sbectrometreg màs (GC-MS) sy'n canfod ac yn meintioli cyfansoddion anweddol a lled-anweddol.
• Defnyddir sbectrosgopeg amsugno atomig (AAS) i ddadansoddi crynodiadau metel.
• Mae sbectrosgopeg isgoch trawsffurf Fourier (FTIR) yn nodi cyfansoddion organig.

Labordy bioleg foleciwlaidd

Er mwyn canfod twyll bwyd a nodi pathogenau ar y lefel genetig, mae angen labordy bioleg foleciwlaidd. Dylai'r labordy hwn gynnwys:

• Peiriannau adwaith cadwynol polymeras (PCR) ar gyfer datblygu samplau DNA ac RNA.
• Systemau electrofforesis gel a ddefnyddir i wahanu darnau DNA.
• Dilynianwyr DNA sy'n pennu dilyniannau DNA.
• Offerynnau PCR amser real (qPCR) i feintioli DNA ac RNA mewn amser real.

Labordy dadansoddi synhwyraidd

Defnyddir labordai dadansoddi synhwyraidd i werthuso blas, gwead, arogl a golwg cynhyrchion bwyd ac maent fel arfer yn cynnwys:

• Bythau synhwyraidd, sef bythau ar wahân i banelwyr synhwyraidd werthuso samplau bwyd yn ddiduedd.
• Meddalwedd ar gyfer casglu a dadansoddi data i gofnodi a dadansoddi data synhwyraidd.
• Safonau cyfeirio ar gyfer hyfforddi panelwyr a graddnodi offerynnau.

Ardal paratoi samplau

Mae ardal bwrpasol ar gyfer paratoi samplau bwyd yn hanfodol i atal croeshalogi a sicrhau canlyniadau cywir. Dylai'r ardal hon gynnwys:

• Peiriannau blendio a homogeneiddwyr ar gyfer prosesu samplau bwyd.
• Cloriannau dadansoddi er mwyn mesur samplau yn fanwl gywir.
• Oergelloedd a rhewgelloedd i storio samplau ar dymheredd priodol.
• Systemau hidlo i buro a chrynodi samplau.

Cyfleusterau profi bwyd yn ArloesiAber

Mae ArloesiAber yn Aberystwyth, Cymru yn ganolfan arloesi gwyddoniaeth sy’n cynnig cyfleusterau heb eu hail ac arbenigedd academaidd i sefydliadau a chwmnïau newydd  yn ein 'Canolfan Bwyd y Dyfodol'.

Ein hamgylchedd sy’n bodloni safonau bwyd ar gyfer profi, dilysu a gwella deunyddiau presennol a newydd fel bwydydd gan gynnwys cynnwys maethol, dadansoddiad cyfansoddiadol uwch, oes silff a dewisiadau defnyddwyr.

Mae pob tîm prosiect ymchwil hefyd yn elwa o gefnogaeth y technolegydd bwyd Pamela Thompson. 

Dysgu mwy

Ewch ar daith rithwir o amgylch y rhan bwysig hon o gyfleuster ymchwil a datblygu ArloesiAber: 

https://youtu.be/OyHLTNN9pKs?si=YHZAP8_TDZEJrKQW 

• Dysgwch sut y gwnaeth Caws Teifi ddefnyddio'r Uwch Ganolfan Ddadansoddi yn ArloesiAber i gynnal prosesau cynhyrchu a gwiriadau ansawdd ar eu cawsiau. 
  
  

Cysylltu â ni 

Os hoffech fwy o wybodaeth am ein tîm, ein gwasanaethau a chyfleoedd cyllido, cysylltwch â ni.